Drzewo Tlenowe (Oxytree): Opinie, Sadzenie, Wymagania. Czy Warto?

Drzewo tlenowe, znane również jako Oxytree, zyskuje coraz większą popularność w Polsce. Ta niezwykła roślina przyciąga uwagę szybkim tempem wzrostu, wysoką produkcją tlenu i wszechstronnym zastosowaniem. Zanim jednak zdecydujesz się na posadzenie tego drzewa w swoim ogrodzie, warto poznać jego właściwości, wymagania oraz zalety i wady. W tym artykule znajdziesz kompleksowe informacje na temat drzewa tlenowego, które pomogą Ci podjąć świadomą decyzję.

Czym jest drzewo tlenowe (Oxytree)?

Drzewo tlenowe, czyli Oxytree, to roślina stworzona w warunkach laboratoryjnych przez hiszpańskich biotechnologów. Jest to hybryda powstała z krzyżówki dwóch odmian Paulowni: Paulownia elongata i Paulownia fortunei. Oficjalna nazwa tego drzewa to Paulownia Clon in vitro 112. W 2011 roku Urząd Odmiany Roślin Unii Europejskiej oficjalnie uznał Oxytree za odmianę Paulowni.

W przeciwieństwie do naturalnie występujących gatunków drzew takich jak dąb czy buk, drzewo tlenowe zostało specjalnie wyhodowane, aby łączyć najlepsze cechy obu gatunków rodzicielskich. Wyróżnia się przede wszystkim niezwykle szybkim tempem wzrostu oraz zdolnością do produkcji znacznie większych ilości tlenu niż inne drzewa liściaste.

Charakterystyka drzewa tlenowego

Tempo wzrostu

Jedną z najbardziej imponujących cech drzewa tlenowego jest jego niezwykłe tempo wzrostu. W ciągu jednego sezonu może osiągnąć wysokość do 3 metrów, a w ciągu zaledwie 6 lat nawet 16 metrów. To czyni je jednym z najszybciej rosnących drzew na świecie. Dla porównania, tradycyjne gatunki drzew liściastych potrzebują kilkudziesięciu lat, aby osiągnąć podobne rozmiary.

Wygląd

Drzewo tlenowe charakteryzuje się:

• Ogromnymi, sercowatymi liśćmi o długości 25-45 cm
• Pięknymi, dzwonkowatymi kwiatostanami w kolorze jasnofioletowym, osiągającymi długość do 40 cm
• Rozbudowanym systemem korzeniowym, sięgającym nawet 9 metrów w głąb ziemi
• Szybko rosnącym pniem, który może osiągnąć obwód około 80 cm w ciągu 4 lat

Produkcja tlenu i pochłanianie CO₂

Drzewo tlenowe zawdzięcza swoją nazwę wyjątkowej zdolności do produkcji tlenu. Wytwarza ono do 10 razy więcej tlenu w porównaniu z innymi gatunkami drzew liściastych. Ta niezwykła właściwość wynika z ogromnej powierzchni liści, na której zachodzi proces fotosyntezy.

Oxytree charakteryzuje się również wysoką absorpcją dwutlenku węgla. Jeden hektar plantacji drzew tlenowych może pochłonąć nawet 111 ton CO₂ rocznie. Dla porównania:

• Dąb burgundzki: 7,8 ton CO₂ rocznie z 1 ha
• Dąb szypułkowy: 9,1 ton CO₂ rocznie z 1 ha
• Robinia akacjowa: 10,7 ton CO₂ rocznie z 1 ha
• Buk: 11,6 ton CO₂ rocznie z 1 ha

Sadzenie i pielęgnacja drzewa tlenowego

Kiedy sadzić drzewo tlenowe?

Optymalny termin sadzenia drzewa tlenowego to:

• Na plantacjach: od drugiej połowy maja do końca czerwca
• W ogrodach przydomowych: od drugiej połowy maja do końca lipca

Wybór odpowiedniego terminu ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju rośliny i jej przygotowania do zimowania.

Jaka ziemia dla drzewa tlenowego?

Drzewo tlenowe preferuje:

• Gleby żyzne i przepuszczalne
• pH w zakresie od 5 do 8,9
• Nasłonecznione stanowiska osłonięte od wiatru

Oxytree nie toleruje podmokłych terenów i kwaśnej gleby. Rozbudowany system korzeniowy wymaga głębokiej, dobrze napowietrzonej gleby.

Jak sadzić drzewo tlenowe?

1. Wybierz odpowiednie miejsce – słoneczne, osłonięte od wiatru
2. Wykop dół o wymiarach około 40x40x40 cm
3. Umieść sadzonkę na takiej głębokości, na jakiej rosła w doniczce
4. Zasypz dół ziemią i delikatnie ubij
5. Obficie podlej sadzonkę

Pielęgnacja drzewa tlenowego

Uprawa drzewa tlenowego nie jest zbyt wymagająca, jednak należy przestrzegać kilku podstawowych zasad:

• Podlewanie: początkowo 2-3 razy w tygodniu, później 1-2 razy tygodniowo większą ilością wody
• Podlewanie należy kontynuować aż do momentu zrzucenia liści
• Nawozy z dużą zawartością azotu można stosować do końca czerwca, następnie o obniżonej zawartości do końca sierpnia
• Opadłe liście warto pozostawić na ziemi i wymieszać z glebą podczas jesiennego talerzowania

Przycinanie drzewa tlenowego

Przycinanie jest ważnym elementem pielęgnacji drzewa tlenowego. Odpowiednio wykonane cięcie wpływa na kształt korony i jakość drewna.

Kiedy przycinać drzewo tlenowe?

Najlepszym terminem na przycinanie drzewa tlenowego jest wczesna wiosna, przed rozpoczęciem intensywnego wzrostu. Przymarznięte czubki drzew należy przyciąć wiosną.

Jak przycinać drzewo tlenowe?

W zależności od celu uprawy, przycinanie może być różne:

• Dla celów ozdobnych: formowanie korony w kształt kuli, dającej cień
• Dla celów produkcyjnych: usuwanie dolnych gałęzi, aby uzyskać prosty pień
• Po ścince: drzewo odrasta od pnia, można uzyskać 4-5 pni z jednej sadzonki

Czy drzewo tlenowe gubi liście na zimę?

Tak, drzewo tlenowe podobnie jak wiele innych drzew liściastych gubi liście na zimę. Jest to naturalny proces, który nie powinien budzić obaw. Ogromne liście brązowieją, zwijają się, a następnie opadają na ziemię. Dzieje się tak ze względu na dużą zawartość wody w tkankach miękiszowych liści, która ścina się pod wpływem temperatury bliskiej zeru.

Zimowanie drzewa tlenowego

Drzewo tlenowe jest odporne na niskie temperatury, wytrzymuje skrajne temperatury od -24 do 45 stopni Celsjusza. Na zimę nie trzeba okrywać drzew. Zrzucone liście warto pozostawić na ziemi i wymieszać z glebą, stanowią one doskonały naturalny nawóz dzięki wysokiej zawartości azotu.

Zastosowanie drzewa tlenowego

Drzewo tlenowe ma wszechstronne zastosowanie, można wykorzystać każdą jego część:

Drewno z drzewa tlenowego

Drewno z pnia drzewa tlenowego stanowi około 70% całej rośliny i jest najbardziej wartościową częścią. Nazywane jest „drewnianym aluminium” ze względu na swoją lekkość i wytrzymałość. Może być wykorzystywane do:

• Produkcji mebli wysokiej jakości
• Wytwarzania płyt meblowych i sklejek
• Produkcji boazerii i desek
• Wyrobu desek surfingowych (po odpowiednim przygotowaniu nie pochłania wilgoci)

Drzewo tlenowe jako opał

Drzewo tlenowe świetnie sprawdza się jako drewno opałowe. Do tego celu wykorzystuje się głównie:

• Zrębki z gałęzi
• Pozostałości po obróbce drewna z pnia
• Liście (mają wysoką wartość kaloryczną)

Z jednego drzewa można uzyskać około 0,5 m³ drewna opałowego. Ciepło spalania wynosi około 17 tys. kalorii, co może odpowiadać równowartości ciepła 1 tony węgla.

Inne zastosowania

Drzewo tlenowe ma również inne cenne zastosowania:

• Liście zawierają dużo białka i azotu, mogą być wykorzystywane jako pasza dla zwierząt
• Kwiatostany przyciągają pszczoły, zwiększając produkcję miodu (można uzyskać około 700 kg miodu z 1 ha kwitnących drzew)
• Plantacje drzew tlenowych poprawiają jakość powietrza dzięki wysokiej produkcji tlenu

Zalety i wady drzewa tlenowego

Kontrowersje wokół drzewa tlenowego

Czy drzewo tlenowe jest gatunkiem inwazyjnym?

Wokół drzewa tlenowego narosło wiele kontrowersji, szczególnie dotyczących jego potencjalnej inwazyjności. Według importerów i plantatorów, drzewa tlenowe nie są gatunkiem inwazyjnym, ponieważ nasiona Oxytree są bezpłodne. Oznacza to, że można je rozmnażać tylko w warunkach laboratoryjnych przez klonowanie.

Jednak Państwowa Rada Ochrony Przyrody wyraża obawy związane z brakiem badań dotyczących długofalowego wpływu drzew tlenowych na polski ekosystem. Szczególne wątpliwości budzi rozbudowany system korzeniowy sięgający nawet 9 metrów w głąb ziemi, który może pochłaniać składniki pokarmowe i wodę, ograniczając dostęp do nich innym roślinom.

Oxytree – oszustwo czy rzeczywiste korzyści?

W internecie można znaleźć opinie sugerujące, że korzyści z uprawy drzewa tlenowego są przesadzone, a nawet określające Oxytree mianem oszustwa. Warto jednak zauważyć, że szybki wzrost drzewa i jego zdolność do produkcji tlenu są potwierdzone naukowo.

Jednocześnie należy zachować ostrożność wobec niektórych marketingowych obietnic. Przed zakupem sadzonek warto sprawdzić, czy sprzedawca jest zarejestrowany w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Roślin i Nasiennictwa, a roślina posiada paszport z pełną nazwą Paulownia Clon in Vitro 112.

Plantacje drzew tlenowych w Polsce

W Polsce można uprawiać drzewa tlenowe, a ich popularność stale rośnie. Szacuje się, że aktualnie istnieje w Polsce około 200 plantacji. Na ten moment nie ma przepisów regulujących zakres i sposób uprawy Oxytree, a drzewko tlenowe nie znajduje się na liście gatunków obcych wymagających obserwacji.

Plantacje drzew tlenowych mogą być opłacalnym przedsięwzięciem ze względu na:

• Niski koszt sadzonek (około 50 zł za sztukę)
• Szybki zwrot z inwestycji dzięki szybkiemu wzrostowi drzew
• Możliwość uzyskania 4-5 pni z jednej sadzonki w ciągu 18 lat
• Wszechstronne zastosowanie każdej części drzewa
• Pierwsze cięcie możliwe już po 3-6 latach od posadzenia

Drzewo tlenowe w przydomowym ogrodzie

Drzewo tlenowe może być również atrakcyjnym elementem przydomowego ogrodu. Jego walory estetyczne to:

• Ogromne, sercowate liście o intensywnie zielonym kolorze
• Piękne, dzwonkowate kwiatostany w kolorze jasnofioletowym (kwitnienie na przełomie kwietnia i maja)
• Szybki wzrost, pozwalający na szybkie uzyskanie cienia
• Możliwość formowania korony według własnych preferencji

W ogrodzie przydomowym drzewo tlenowe najlepiej posadzić w nasłonecznionym miejscu, osłoniętym od wiatru. Warto pamiętać o regularnym podlewaniu, szczególnie w pierwszych latach po posadzeniu.

Podsumowanie

Drzewo tlenowe (Oxytree) to niezwykła roślina o imponujących właściwościach. Jego szybki wzrost, zdolność do produkcji dużych ilości tlenu oraz wszechstronne zastosowanie sprawiają, że zyskuje ono coraz większą popularność w Polsce. Jednocześnie warto zachować ostrożność i świadomość potencjalnych wad, takich jak brak badań dotyczących długofalowego wpływu na ekosystem.

Decyzja o posadzeniu drzewa tlenowego powinna być podjęta po dokładnym rozważeniu wszystkich za i przeciw oraz dostosowaniu do indywidualnych potrzeb i warunków. Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się na uprawę Oxytree w celach komercyjnych, czy jako ozdobę ogrodu, warto pamiętać o podstawowych zasadach pielęgnacji, które zapewnią drzewu optymalne warunki do wzrostu i rozwoju.